Klokspot

Dit is een site over antieke klokken in de breedste zin van het woord. In de loop van de tijd zal de site zich vullen met artikelen en wetenswaardigheden over antieke klokken en gerelateerde gebruiksvoorwerpen. Mocht u een interessante klok bezitten en deze overwegen te verkopen, neem dan a.u.b. contact met mij op via deze website (het envelop-icoon hieronder). Wellicht kan ik iets voor u betekenen. Het menu icoon linksboven geeft toegang tot de diverse artikelen. De artikelen zijn geschreven vanuit de visie van de auteur die graag zijn kennis wil delen met een ieder die daar behoefte aan heeft. Mocht u denken iets zinnigs aan de artikelen of aan site toe te voegen hebben, neem dan ook even contact op.

Velen van ons hebben de tijd nog meegemaakt dat een fraaie antieke klok niet voor iedereen was weggelegd en een kostbaar bezit was. Stoel en staartklokken werden met speciale ophangconstructies aan de muur verankerd en collecties werden goed beveiligd. Wat zijn de tijden veranderd, de prijzen zijn de afgelopen 15-20 jaar flink gezakt en het lijkt nog steeds niet op te houden. Dit artikel gaat er dieper op in. Afbeelding 1 Waardevermindering Veel klokkenverzamelaars hebben hun verzameling nog opgebouwd met het idee dat hun klokken in de toekomst meer waard zouden worden, dat was immers al vele jaren een vanzelfsprekendheid. Toch bleek aan die vanzelfsprekendheid een eind te kunnen komen, zo rond 2007 begonnen voor het eerst de prijzen van klokken af te nemen. Eerst betrof dit de mindere exemplaren van de klokken die het meest voorkomen maar gaandeweg waren ook de mooiere exemplaren aan de beurt. Momenteel zijn zelfs de prijzen voor de zogeheten ‘krenten uit de pap’ aan het zakken. De...

In Tijdschrift 2023-3 is er door Robert Schilten voor het eerst uitgebreid aandacht besteedt aan de klokkenmaker GM. Voor die tijd is een enkele klok van GM belicht door o.a. Zeeman, Sellink, Bossink en Veldboer. Omdat deze klokkenmaker GM nogal raadselachtig is en zijn klokken afwijkend, wordt het tijd om eens wat meer aandacht aan zijn werk te besteden.  Wie is het? Afbeelding 1 De meest prangende vraag is natuurlijk; wie is GM? Het antwoord hierop is simpel, dat is niet bekend. Eric Veldboer stelt in zijn boek ‘Twentse en Achterhoekse Klokken’ dat GM mogelijk staat voor Gerrit Klein Meckevelt, een jongere broer van Johannes Meckevelt. Hier is echter geen bewijs voor, ook vergelijking van het werk van Meckevelt en GM geeft geen ondersteuning aan deze suggestie. Daarnaast past het ook niet in de datering van de klokken, Gerrit Klein Meckevelt is in 1739 gedoopt, na de datering van de vroegste GM klok (1737) en valt dus af. Opvallende klokken Omdat de ‘wie is het’ vraag niet te bea...

Beschilderingen op antieke klokken is een veel voorkomend verschijnsel dat we met name tegenkomen op de provinciale stukken. In Nederland komt beschildering op antieke klokken relatief vaak voor. Originele beschildering Beschildering van antieke klokken komen we tegen op klokkasten en wijzerplaten, en in veel gevallen is de beschildering niet meer de originele. Of er kans is op een originele beschildering hangt af van het type klok. Bij een staartklok waar de wijzerplaat beschildering achter glas zit, is deze kans uiteraard groter dan bij de beschildering van een stoelklok waar deze onbeschermd is. De klokken in de provincie werden vaak in boeren onderkomens gebruikt en waren onderhevig aan rook (kaarsen en/of kachel) en soms ook aan de gassen die het vee produceerde. De beschildering had hierdoor zwaar te lijden en was na verloop van tijd aan een opknapbeurt toe. Afbeelding 1 Die van mij is origineel Dat de trotse bezitter van een beschilderde antieke klok nogal eens last heef...

Inleiding De Zaanse klok is een icoon onder de Nederlandse klokken, met een revival in de twintigste eeuw zijn het wellicht de bekendste Nederlandse klokken. Zeker in de twintigste eeuw zijn er vele duizenden van gemaakt. Afbeelding 1 Zaanse klokken Het merendeel van de antieke Zaanse klokken is vaak rijk uitgevoerd; gefineerd met dure houtsoorten en voorzien van messing ornamenten. De wijzerplaten zijn meestal bekleedt met een fluwelen stof, waarop een verzilverde cijferring met hoekornamenten bevestigd zijn. Het is dit type dat met name in de tweede helft van de twintigste eeuw massaal nagemaakt is en bij onze ouders aan de muur gehangen heeft. Vroegste klokken De voorloper van de Zaanse klok stamt uit de periode 1670-1680 en is erg zeldzaam. Het zijn redelijk forse klokken die voornamelijk van hout zijn en een beschilderde wijzerplaat hebben. Afbeelding 1 laat een voorbeeld zien van een dergelijke klok (in ongerestaureerde staat). Het uurwerk heeft een houten frame en staat di...

Inleiding Dit artikel beschrijft een attractief tafelklokje dat nogal wat vragen oproept, zie afbeelding 1. De eerste indruk is dat het om een relatief vroege klok gaat uit de regio Zuid-Duitsland of Oostenrijk. Echter vergelijkende klokken met een vierkante wijzerplaat zijn niet overvloedig aanwezig hetgeen een definitieve toeschrijving lastig maakt. De klok is fraai om te zien en roept bij nadere beschouwing de nodige vragen op. Hieronder een korte beschrijving en een onverwachte conclusie. Afbeelding 1 De kast De kast heeft een eiken basis en is met notenhout gefineerd. De plint en de bovenzijde van de romp zijn voorzien van dubbel lijstwerk, dit dubbele lijstwerk is ook aanwezig rond alle glasdelen in de kast. Hierbij is er rond de zijruiten nog tweekleurig band-inlegwerk aanwezig, het geeft de klok een rijke en vroege uitstraling. Zowel het deurtje aan de voorzijde als het deurtje aan de achterzijde zijn voorzien van een glasplaat die van bovenaf in een sleuf geplaatst wordt. Het...

Inleiding Dit derde en laatste artikel over de Gronings klokkenmakers Hendrik Hogenberg en Daniel van Barkel zal dieper in gaan op de stoelklokken gemaakt door Daniel van Barkel en nog een aantal Groningse klokken die mogelijk van andere makelij zijn. Van Barkel 1728 Er zijn twee duidelijk gesigneerde stoelklokken van Daniel van Barkel bekend, de eerste klok is met slagletters op de voorste stijl gesigneerd en gedateerd “DANIEL V. BARKEL 1728”. Deze klok is in vele klokkenboeken besproken en goed afgebeeld in Antieke Nederlandse Klokkken van J.W Voogd (pag 124-125). Helaas zijn er geen goede foto’s beschikbaar voor dit artikel. De klok heeft een eenvoudig en rustig uiterlijk, op het loodwerk bovenop de wijzerplaat en beide zijden van het uurwerk na is er geen loodwerk aanwezig op de klok. De kap van de kast is geprofileerd, hetgeen ook voorkomt bij Oost Nederlandse stoelklokken. Ook de stoel waar het uurwerk op staat is aan de zijden geprofileerd en is niet van loodversiering voorzi...